กระบวนการมีส่วนร่วมของกลุ่มเกษตรกรในการลดต้นทุนการผลิตข้าว: กรณีศึกษาตำบลหินดาด อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา Cultivators Participation Process in Cost Reduction of Rice Production: A Case Study of Hindad Sub-District, Huay-Talang District, Nakhon Ratchasima Province

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Anyarat Wichian Krongtip Chaichan Supawadee Maneenate

Abstract

     การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาต้นทุนการผลิตข้าวและพัฒนาแนวทางในการลดต้นทุนการผลิตข้าวหอมมะลิ 105 ในพื้นที่ตำบลหินดาด อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา โดยกระบวนการมีส่วนร่วม การศึกษานี้ได้ใช้การวิจัยเชิงปริมาณ ร่วมกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยเกษตรกรผู้ปลูกข้าวหอมมะลิ และภาคีที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ตำบลหินดาด โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม การสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์เชิงลึก ใช้สถิติเชิงพรรณนา และ การวิเคราะห์เนื้อหาในการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการศึกษา พบว่า ต้นทุนในการผลิตข้าวหอมมะลิ ปีการผลิต 2558/2559 มาจากต้นทุนผันแปร คิดเป็นร้อยละ 76.0 ของต้นทุนทั้งหมด ซึ่งประกอบด้วยค่าเมล็ดพันธุ์ข้าว ค่าจ้างเหมาเครื่องจักรกลทางการเกษตร ค่าปุ๋ย และค่าแรงงาน และมาจากต้นทุนคงที่ คิดเป็นร้อยละ 24.0 ของต้นทุนทั้งหมด ซึ่งส่วนใหญ่เป็นค่าเช่าที่ดิน สำหรับแนวทางการลดต้นทุน ผลการศึกษาพบว่า การลดต้นทุนการปลูกข้าวประกอบด้วยแนวทางที่สำคัญ ดังนี้ 1) เกษตรกรควรคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ที่ดี และลดอัตราการใช้เมล็ดพันธุ์ข้าว 2) การปลูกพืชตระกูลถั่ว เช่น ปอเทือง จะเป็นการเพิ่มแร่ธาตุต่างๆ ให้กับดินโดยธรรมชาติ ทำให้ลดการใช้ปุ๋ยได้ 3) เกษตรกรควรใช้ปุ๋ยในอัตราที่เหมาะสม และควรรวมกลุ่มผลิตปุ๋ยใช้เอง หรือรวมกลุ่มเพื่อจัดหาปัจจัยการผลิต 4) เกษตรกรควรมีการรวมกลุ่มเพื่อต่อรองราคาเกี่ยวกับการจ้างรถเกี่ยวข้าว หรือรณรงค์ให้มีการนำวัฒนธรรมดั้งเดิมมาใช้ เช่น การลงแขก 5) ควรสนับสนุนให้เกษตรกรมีการจัดทำบัญชีครัวเรือนหรือบัญชีฟาร์ม โดยใช้กลยุทธ์ต่างๆ เช่น จัดหารางวัลให้แก่เกษตรกรที่มีการจัดทำบัญชี และมีการออกแบบการจัดทำบัญชีให้มีรูปแบบที่ง่ายต่อการลงข้อมูล


คำสำคัญ: ต้นทุนการผลิตข้าว  การลดต้นทุนการผลิตข้าว  กระบวนการมีส่วนร่วม  กลุ่มเกษตรกรตำบลหินดาด


     This study aimed to study the cost of rice production and develop the guidelines to decrease the cost of jasmine rice 105 productions in Hindad Sub-District, Huay-Talang District, Nakhon Ratchasima Province by using participatory process. The quantitative research and participatory action research were used for this study. A purposive sampling was used to collect sample groups of jasmine rice cultivators and other stakeholders in Hindad Sub-District area. The questionnaire, in-depth interview and focus group were used as a tool for collecting the data. Descriptive statistics and content analysis were used for data analysis. The findings showed that the cost in rice production in the crop year of 2015/2016, 76.0% in total cost came from the variable cost, which comprised of rice seeds, agricultural vehicles, fertilizer and labor, as well as 24.0% in total cost came from the fixed cost, which almost being land rent cost. For the method of cost reduction of rice production, the study finding found that the cost reduction of rice production consisted of the important methods as follows: 1) farmers should select high quality seeds to optimize proportion of breed 2) they should plant legumes such as Crotalaria that would be naturally added a variety of mineral to the soil and reducing in the fertilizer use 3) they should use the fertilizer at the reasonable rate and should be confederated to produce the fertilizer for own use or confederated to provide the producing factors 4) farmers should confederate to bargain about hiring a rice harvester or managing a campaign for bringing the traditional way of life to be used again such as “Long Kaek” 5) farmers should be supported to record farm accounting by using various strategies such as rewarding and creating the account form to facilitate the farmers.


Keywords:  Cost of Rice Production, Cost Reduction of Rice Production, Participatory Action Research, Cultivators of Hindad Sub-District

References

Barker, R., & Dawe, D. (2002). The Transformation of the Asian Rice Economy and Directions for Future Research: the Need for Increased Productivity. In M. Sombilla, M. Hossain, & B. Hardy (Eds.), Developments in the Asian Rice Economy: Proceedings of the International Workshop on Medium-and Long Term Prospects of Rice Supply and Demand in the 21st Century, 3-5 December 2001 (pp. 1–30). Los Baños, Philippines: International Rice Research Institute.

Busto, O., & Isvilanonda, S. (2010). Two Decades of the Rice Economy of Thailand. Applied Economic Journal, 17, 70-92. Retrieved from https://www.tci-thaijo.org/index.php/AEJ/article/view/10477

Chaiya, R. (2005). Guidelines for Decreasing the Cost of Rice Production of Farmers in Ban Nonpluang, Moo 7, Tambon Thepnimit, Buengsamakki Sub-District, Kampheang Phet Province. (Master’s thesis). Kamphaeng Phet Rajabhat University, Kamphaeng Phet. Retrieved form http://tdc.thailis.or.th/tdc/basic.php

Chamnan, W., Rattana, P., & Anuson, P. (2014). Appropriate Technology for Rice Production Cost Reduction in Saraburi Province. In Proceeding of Rice Research Conference 2014: Rice Research Center Groups in Upper and Lower Northern Region, 25-26 March 2014 (pp. 402–412). Bangkok: Rice Department.

Department of Agricultural Extension. (2017). Agricultural Information. Retrieved from http://www.
agriinfo.doae.go.th/year59/province/feb60/reg7/korat.pdf

Greenwood, D. J., Whyte, W. F., & Harkavy, I. (1993). Participatory Action Research as a Process and as a Goal. Human Relations, 46(2), 175-192.

Homjumjung, W., & Sriwaranun, Y. (2015). Technology Implementation to Reduce Rice Production Cost. Khon Kaen Agriculture Journal, 43(Suppl.1), 744-748.

Jaiinpol, W. (2010). Guidelines for Participatory Problem Solving on Rice Production Cost of Rice Farmer Group in Ban Mairongglab and Ban Kopao, Pasak Sub-district, Mueang District, Lamphun Province. (Master’s thesis). Chiang Mai University, Chiang Mai. Retrieved form http://tdc.thailis.or.th/tdc/basic.php

Luechaikham, C. (2012). Community Model to Reduce the Cost of Rice Production: Transfer from Research Communities. In Proceeding of Rice Research Conference 2012: Rice Research Center Groups in Central, Eastern and Western Region, 20-22 March 2013 (pp. 285–295). Bangkok: Rice Department.

MacDonald, C. (2012). Understanding Participatory Action Research: A Qualitative Research Methodology Option. Canadian Journal of Action Research, 13(2), 34-50.

Office of Agricultural Economics. (2017). Agricultural Production Data. Retrieved from http://www.oae.go.th/production.html

Pongklang, P. (2017). An Analysis of the Production Cost Structure of Rice Planting at the Ontai Rice Seed Small and Micro Community Enterprise in Sankamphaeng District, Chiang Mai. Journal of Community Development Research (Humanities and Social Sciences), 10(2), 154–162. Retrieved from http://www.journal.nu.ac.th/index.php?journal=JCDR&page=issue&op=archive

Rice Department. (2013). Reducing the Cost of Rice Production (2nd ed.). Bangkok: Rice Product Development Devision.

Runjuan, T. (2010). An Economic Analysis of Organic Rice and General Rice Product of Farmers in Maelan District, Pattani Province, Crop Year 2007/2008. Sukhothai Thammathirat Journal of Economics, 5(1), 185-297.

Srisompun, O. (2014). Production Structure and Marketing of Thai Jasmine Rice (Research report). Bangkok: The Thailand Research Fund.

Watters, J., Comeau, S., & Restall, G. (2010). Participatory Action Research: An Educational Tool for Citizen-Users of Community Mental Health Services (Research report). MB: University of Manitoba. Retrieved from http://umanitoba.ca/rehabsciences/media/par_manual.pdf

Keywords
cost and return; cost reduction; participatory action research
Section
Research Articles

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

How to Cite
WICHIAN, Anyarat; CHAICHAN, Krongtip; MANEENATE, Supawadee. กระบวนการมีส่วนร่วมของกลุ่มเกษตรกรในการลดต้นทุนการผลิตข้าว: กรณีศึกษาตำบลหินดาด อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา. Journal of Community Development Research (Humanities and Social Sciences), [S.l.], v. 11, n. 2, p. 81-89, june 2018. ISSN 2539-5521. Available at: <http://www.journal.nu.ac.th/JCDR/article/view/1885>. Date accessed: 20 sep. 2018.