การจัดการความขัดแย้งในชุมชน โดยใช้กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ของชุมชนพรุควนเคร็ง จังหวัดนครศรีธรรมราช Community Conflict Resolution via Community Mediation Process of Pru Khuan Kreng Community, Nakhon Si Thammarat Province

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Nithita Siripongtugsin

Abstract

     การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา 2 ประการ คือ (1) ศึกษาวิถีวัฒนธรรมชุมชนในการป้องกันความขัดแย้งและการระงับข้อพิพาทของชุมชนพรุควนเคร็ง จังหวัดนครศรีธรรมราช (2) ศึกษารูปแบบและกระบวนการในการจัดการความขัดแย้งโดยใช้กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของชุมชน โดยอาศัยข้อมูลในเชิงคุณภาพซึ่งเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารชั้นต้น การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและแบบไม่มีส่วนร่วม ตลอดจนการสัมภาษณ์เจาะลึกและการสนทนากลุ่ม ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน เจ้าหน้าที่รัฐในพื้นที่และกลุ่มชาวบ้านทั้ง 11 หมู่บ้าน
     ผลการวิจัย พบว่า (1) ฐานสำคัญของกระบวนการจัดการความขัดแย้งของชุมชนที่นำมาซึ่งความสมานฉันท์ คือ การสร้างความสงบสุขให้เกิดขึ้นในชุมชนโดยการป้องกันและแก้ไขปัญหาบนฐานวัฒนธรรมชุมชนซึ่งแสดงออกในรูปแบบจารีต การรวมกลุ่ม และการควบคุมทางสังคม โดยที่มาของความขัดแย้งส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการใช้ทรัพยากรของชุมชนทั้งในมิติการใช้ประโยชน์ที่ดิน การทำประมง และการใช้ทรัพยากรจากป่าพรุ การเห็นความจำเป็นและประโยชน์ร่วมกันในการจัดการปัญหา ทำให้มีการร่วมกันสร้างกติกาชุมชนโดยหยิบยกปัญหามาพูดคุยกันให้ตระหนักรู้ว่าเป็นปัญหาที่ควรแก้ไขหรือป้องกัน (2) รูปแบบและกระบวนการในการจัดการความขัดแย้ง พบว่า มีวิธีที่ถูกนำมาใช้อย่างผสมผสานกัน ได้แก่ การเจรจาต่อรองโดยอาศัยระบบเครือญาติ การเจรจาไกล่เกลี่ยโดยบุคคลที่เป็นที่เคารพน่าเชื่อถือซึ่งมีทั้งคนเดียวและทำเป็นกลุ่ม โดยคนที่เข้าร่วมในกระบวนการนี้ต้องยอมรับในวิถีทางนี้เพราะรับรู้ถึงประโยชน์ที่ตนและชุมชนจะได้รับ หากมีการประพฤติผิดไปจากกติกาชุมชนก็มีบทบัญญัติให้มีการชดใช้เยียวยาความเสียหาย มุ่งบูรณาการให้เกิดการฟื้นฟูสัมพันธภาพและอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข จากข้อค้นพบดังกล่าวนำสู่ข้อเสนอแนะว่า ภาครัฐควรนำเอาความสามารถของชุมชนในการแก้ไขปัญหาและจัดการความขัดแย้งของตนเองในวิธีการเชิงสมานฉันท์มาประยุกต์ใช้ ซึ่งมีข้อดีที่ว่าเป็นการคงไว้ซึ่งค่านิยมของท้องถิ่น ตลอดจนสร้างเสริมให้ชุมชนมีการพัฒนาการจัดการความขัดแย้งให้มีประสิทธิผลมากยิ่งขึ้น


คำสำคัญ: ความขัดแย้งในชุมชน  การจัดการความขัดแย้ง  การไกล่เกลี่ยข้อพิพาท


      The objectives of this qualitative research were (1) to study the community culture as a tool for preventing and resolving conflicts in Pru Khuan Kreng Community, Nakhon Si Thammarat Province, and (2) to study models and processes of conflict management process via mediation. The research method based on qualitative data upon primary and secondary sources as well as participative observation, non-participative observation, including in-depth interviews and group discussions with the community leaders, local wise people, local government officials, and residents of 11 villages.
     The study showed that (1) peace – making plans focusing on prevention and resolution based on community culture leading toward social harmony. These plans used community customary law, organization, and social control measures. The causes of most conflicts were associated with community resources in the dimensions of land use, fishing, and making use of resources from the Peat Swamp Forest. Therefore, villagers perceived the necessity of shared interests by discussing conflicts to be prevented or resolved. Their opinions helped create community rule. (2) the result from studying models and processes of conflict management revealed that mixed-conflict management methods were used by the community in negotiating through kinship and respected mediators. Local conflict resolution was achieved by individual mediators and groups, participating in the process because they saw their own interests and the shared public interest. Those who break community rules must compensate for damages. The ultimate goal would be integration for better rapport and mutual life. These findings suggest that The Thai public sector might apply lessons from community to resolve conflicts and enable communities to solve their own problems, preserving lifestyles and developing plans for future successful conflict resolution.


Keywords: Conflict of Community, Conflict Management, Mediation


Keywords
ความขัดแย้งในชุมชน การจัดการความขัดแย้ง การไกล่เกลี่ย
Section
Research Articles

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

How to Cite
SIRIPONGTUGSIN, Nithita. การจัดการความขัดแย้งในชุมชน โดยใช้กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ของชุมชนพรุควนเคร็ง จังหวัดนครศรีธรรมราช. Journal of Community Development Research (Humanities and Social Sciences), [S.l.], v. 11, n. 1, p. 167-176, mar. 2018. ISSN 2539-5521. Available at: <http://www.journal.nu.ac.th/JCDR/article/view/1837>. Date accessed: 18 aug. 2018.