อาหารอย่างง่ายจากสารละลายธาตุอาหารสำหรับปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินเพื่อการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อม่วงเทพรัตน์และหญ้าหวาน - Chotikadachanarong, Kittisak (Naresuan University Journal: Science and Technology (NUJST); Vol 23 No 1 (2015): January-April 2015, 2015)
การพัฒนาอาหารอย่างง่ายจากสารละลายธาตุอาหารสำหรับปลูกพืชโดยไม่ใช้ดินสำหรับการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อม่วงเทพรัตน์ ( Exacum affine Balf. f. ex Regel) และหญ้าหวาน ( Stevia rebaudiana Bertoni) โดยการนำชิ้นส่วนข้อของม่วงเทพรัตน์ และหญ้าหวานมาเพาะเลี้ยงบนอาหารวุ้นจากสารละลายธาตุอาหารสำหรับปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน ชื่อทางการค้า Hydrowork สูตรสำหรับผักสลัด stock A และ B ความเข้มข้นอย่างละ 0, 1, 2, 3, 4 และ 5 มิลลิลิตรต่อลิตร เติมน้ำตาลซูโครส 30 กรัมต่อลิตร ฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ในอาหารโดยการเติมน้ำยาฟอกผ้าขาว Haiter สูตรมาตรฐาน 0.1 มิลลิลิตรต่อลิตร เปรียบเทียบกับอาหารวุ้นสูตร MS ที่ฆ่าเชื้อโดยหม้อนึ่งความดันไอ และการเติมน้ำยาฟอกผ้าขาว ทุกชุดการทดลองถูกนำไปเลี้ยงที่อุณหภูมิ 25±2 องศาเซลเซียส ให้แสงเป็นเวลา 16 ชั่วโมงต่อวัน เป็นเวลา 5 สัปดาห์ พบว่าอาหารวุ้นจากสารละลายสำหรับปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน stock A และ B ความเข้มข้นอย่างละ 5 มิลลิลิตรต่อลิตร สามารถชักนำให้พืชทั้งสองชนิดมีจำนวนยอด จำนวนใบ และความสูงของยอดมากกว่าอาหารสูตร MS ทั้งที่ฆ่าเชื้อโดยหม้อนึ่งความดันไอ และการเติมน้ำยาฟอกผ้าขาวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 ดังนั้นอาหารสูตรดังกล่าวจึงสามารถใช้ทดแทนอาหารวุ้นสูตร MS ได้เนื่องจากส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชได้ดีกว่า ต้นทุนถูกกว่า และขั้นตอนการเตรียมง่ายกว่า   คำสำคัญ :  ไฮโดรโพนิกส์  อาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช  อาหารต้นทุนต่ำ         The development of simple media from hydroponics nutrient solution for tissue cultures of Exacum affine Balf. f. ex Regel and Stevia rebaudiana Bertoni were studied. Nodal explants of Exacum affine and Stevia rebaudiana Bertoni were cultured on agar media from hydroponic solutions with two stocks A and B which has the concentration 0, 1, 2, 3, 4 and 5 ml/L associated with 30 g/L of sugar which were sterilized with 0.1 mL/L Haiter bleach standard supplementation and then compared with MS media which were sterilized with autoclave and commercial bleach. They were incubated at 25±2ºC, with 16 h photoperiod for 5 weeks. It was found that 5 ml/L of each stock A and B hydroponics solution had increased shoot number, leaf number and shoot length of Exacum affine and Stevia rebaudiana Bertoni significantly higher than that of MS media (p<0.05). Therefore, this modified medium can be used as a replacement for MS medium because it had positive effects on plant growth and development, low cost and simple preparation. Keywords : hydroponic, plant tissue culture media, low cost media
Keywords: ไฮโดรโพนิกส์ อาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช อาหารต้นทุนต่ำ hydroponic, plant tissue culture media, low cost media