แนวทางการจัดการผลิตและการตลาดในการแปรรูปถั่วลิสงแบบครบวงจรโดยวิสาหกิจชุมชน: กรณีศึกษาบ้านต้นผึ้ง ตำบลแม่โป่ง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ - Kowsuvon, Kunsiree (Journal of Community Development Research (Humanities and Social Sciences), 2020)
งานศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการจัดการผลิตและการตลาดในการแปรรูปถั่วลิสงแบบครบวงจรโดยวิสาหกิจชุมชน หมู่บ้านต้นผึ้ง ตำบลแม่โป่ง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) ระหว่างกลไกบูรณาการที่ประกอบไปด้วย นักวิชาการจากภายนอก หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอกพื้นที่และชุมชน โดยศึกษาข้อมูลด้านการจัดการผลิตและตลาดในการแปรรูปถั่วลิสงแบบครบวงจรโดยวิสาหกิจชุมชน เพื่อทำให้ผู้คนส่วนใหญ่ในพื้นที่มีความมั่นคงจากรายได้ทางการผลิตและเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน ผลการศึกษา พบว่า บ้านต้นผึ้งเป็นหมู่บ้านที่มีศักยภาพทั้งทางภูมิกายภาพ สภาพภูมิอากาศและลักษณะดินที่เอื้อต่อการผลิตถั่วลิสงซึ่งเป็นพืชพันธุ์ดั้งเดิมที่ชาวบ้านเก็บและคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ด้วยตนเอง รวมถึงมีความรู้และประสบการณ์ในการผลิตถั่วลิสง (ถั่วปี-ถั่วแล้ง) มายาวนานมากกว่า 10 ปี มีองค์ความรู้ที่จะทำให้ผลผลิตถั่วลิสงมีคุณภาพสูงอยู่ในเกณฑ์ที่ดี หากมีการจัดการผลิตและแปรรูปถั่วลิสงแบบครบวงจรโดยวิสาหกิจชุมชน จะสามารถก่อให้เกิดประโยชน์กับผู้คนจำนวนมาก ตั้งแต่การขยายพื้นที่เพาะปลูกจากเดิมในพื้นที่ที่มีศักยภาพ การพัฒนาการผลิตถั่วให้ได้มีคุณภาพและได้ตามมาตรฐานการรับรองจากกรมวิชาการเกษตรในลักษณะถั่ว Organic และ GAP ซึ่งจะเป็นทั้งการเพิ่มมูลค่าผลผลิตให้แก่ตัวเกษตรกรและเชื่อมโยงไปสู่การจัดการหลังการเก็บเกี่ยว และการแปรรูปในรูปถั่วต้มโดยกลุ่มวิสาหกิจชุมชน และมีการจัดการตลาดแบบครบวงจรโดยเชื่อมต่อกับห้างริมปิงซุปเปอร์มาร์เก็ตเพื่อวางจำหน่าย ซึ่งการจัดการดังกล่าวจะนำรายได้เข้าสู่ชุมชนและพื้นที่เพิ่มมากขึ้นในแต่ละปี โดยคาดการณ์เบื้องต้นว่าหากสามารถดำเนินการตามแผนที่วางไว้จะสามารถขยายพื้นที่ปลูกถั่วลิสงที่มีคุณภาพได้มากถึง 60 ไร่ ครอบคลุมเกษตรกรที่รับประโยชน์มากกว่า 30 ครัวเรือน และรายได้ที่จะเข้าสู่ชุมชนเพิ่มขึ้นจากการขายฝัดสดแบบเดิม ซึ่งอยู่ที่ประมาณ 300,000 บาทต่อปี เป็นการแปรรูปถั่วลิสงต้มเพื่อจำหน่าย เพิ่มขึ้นเป็น 2,400,000 บาทต่อปี คำสำคัญ : การจัดการผลิตและการตลาด  การแปรรูปถั่วลิสงแบบครบวงจร  วิสาหกิจชุมชน  การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม           This research aimed to review the guideline for production and marketing management of peanut total-processing by community enterprise at Ban Ton Phueng, Maepong Sub-district, Doi Saket District, Chiang Mai province. The Participatory Action Research (PAR) approach with integrative mechanisms which included external academics and all relevant inside and outside area/community agencies was applied to implement the certain production and marketing management in relation to establish income and economic securities as gained from peanut productions to most of local people in the studied area. Research findings suggested that with the proper physical geography, climate and soil conditions, Ban Ton Phueng had potentials in producing traditional peanut breeding that the villagers cultivated and selected by themselves. It was found that, with the extensive knowledge and experience in peanut productions (in and off seasons) for over 10 years, the villagers had adequate bodies of knowledge in producing high quality peanuts. When the production and marketing management of peanut total-processing by community enterprise was implemented, it brought the great impact to a large number of people and paved the ways for the community enterprise to post-harvest and boiled-peanut processing management and marketing total-management: production distribution at Rimping Supermarket. The practices also brought a greater amount of income to the community/area each year. The study suggested that, if the community followed the plan, the cultivated land for qualified peanuts should be expanded to more than 60 rais, and the benefits would reach thru more than 30 farmer households. The community yearly income would also be increased from 300,000 baht as gained from fresh peanut distributions to 2,400,000 Baht from the boiled-peanut processing. Keywords: Production and Marketing Management, Peanut Total-Processing, Community Enterprise, Participatory Action Research