ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการถ่ายโอนธุรกิจเคมีแบบครอบครัวในประเทศไทย / Factors Influencing Succession Transfer on Chemical Family Business in Thailand - และจุฬาภรณ์ ขอบใจกลาง / Sanpong Bumpensanti, Tawan Vigripat and Chulaporn Kobjaiklang, สรรพงษ์ บำเพ็ญสันติ, ตะวัน วิกรัยพัฒน์ (Journal of Community Development Research (Humanities and Social Sciences), 2017)
การศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการถ่ายโอนธุรกิจเคมีแบบครอบครัวในประเทศไทย ธุรกิจครอบครัวมีบทบาทต่อเศรษฐกิจทั่วโลกเป็นอย่างมาก และยังเป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของทุกประเทศทั่วโลก ธุรกิจครอบครัวมีการสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นตามวัฎชีวิตธุรกิจโดยเริ่มต้นขยายตัว เติบโต และถดถอย ความสำเร็จการจัดการธุรกิจครอบครัวไทยที่สืบทอดกันมาจากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง ล้วนมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่องในด้านการลงทุนการจัดการและทุกขอบเขตของธุรกิจ แต่การศึกษาถึงการสืบทอดธุรกิจ ปัจจัยแห่งความสำเร็จ และโมเดลธุรกิจครอบครัว ยังขาดการศึกษาและค้นคว้าอย่างลึกซึ้งในบริบทของธุรกิจครอบครัวไทย ดังนั้น การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อค้นคว้าปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการถ่ายโอนธุรกิจเคมีแบบครอบครัวในประเทศไทย 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการถ่ายโอนธุรกิจเคมีแบบครอบครัวในประเทศไทย 3) เพื่อสร้างตัวแบบธุรกิจเคมีแบบครอบครัวที่เป็นมาตรฐานของธุรกิจครอบครัวไทย วิธีการศึกษาใช้การศึกษาเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ประชากรในการศึกษา คือ กลุ่มผู้บริหารที่เป็นเจ้าของธุรกิจครอบครัว หรือเป็นสมาชิกในครอบครัวที่มีการเตรียมการ การวางแผน และการดำเนินการการถ่ายโอนธุรกิจ ซึ่งเป็นกลุ่มตัวอย่างเฉพาะที่ให้ประเด็นสำคัญ จำนวน 21 บริษัท จาก 107 บริษัทในสมาชิกสมาคมธุรกิจเคมีในประเทศไทย โดยใช้การสัมภาษณ์แบบไม่เป็นทางการ (Informal Interview) ควบคู่กับการสังเกตแบบมีส่วนร่วม (Participant Observation) การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-depth Interview) และการทำการเก็บประวัติชีวิต (Life History Collection) เป็นเทคนิคในการเก็บรวบรวมข้อมูลที่พัฒนามาจากการสัมภาษณ์      จากผลการวิจัย พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลสำเร็จต่อการถ่ายโอนธุรกิจมี 8 ปัจจัยหลัก ดังต่อไปนี้ 1) ปัจจัยด้านการจัดการเชิงกลยุทธ์ของธุรกิจครอบครัว 2) ปัจจัยด้านการเตรียมความพร้อมของทายาท 3) ปัจจัยด้านการรับรู้และยอมรับบทบาทของแต่ละบุคคล 4) ปัจจัยด้านการรับรู้ความไว้วางใจในความสามารถของทายาท 5) ปัจจัยด้านการรับรู้ความสัมพันธ์ภายในครอบครัว 6) ปัจจัยภาวะผู้นำของธุรกิจครอบครัว 7) ปัจจัยด้านวัฒนธรรมในธุรกิจครอบครัว และ 8) ปัจจัยความได้เปรียบในการแข่งขันของธุรกิจครอบครัว ซึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการถ่ายโอนธุรกิจครอบครัวมากที่สุด คือ ปัจจัยด้านการจัดการเชิงกลยุทธ์ของครอบครัว ปัจจัยที่ส่งผลเป็นอันดับสอง คือ ปัจจัยด้านการเตรียมความพร้อมของทายาท ปัจจัยที่ส่งผลเป็นอันดับสาม คือ ปัจจัยด้านการรับรู้การยอมรับบทบาทของแต่ละบุคคล ปัจจัยที่ส่งผลอันดับสี่ คือ ปัจจัยด้านการรับรู้ความไว้วางใจในความสามารถของทายาท การรับรู้ความสัมพันธ์ภายในครอบครัว และภาวะผู้นำของธุรกิจครอบครัว ลำดับที่ห้า คือ ปัจจัยด้านวัฒนธรรมในธุรกิจครอบครัว ลำดับที่หก คือ ปัจจัยด้านความได้เปรียบในการแข่งขันธุรกิจครอบครัว ซึ่งการวิจัยนี้มุ่งความสนใจไปที่ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการถ่ายโอนธุรกิจเคมีแบบครอบครัวในประเทศไทย เพื่อหาปัจจัยที่สามารถอธิบายถึงวิธีการถ่ายโอนธุรกิจเคมีแบบครอบครัวอย่างไรจึงประสบความสำเร็จ สามารถที่จะดำรงอยู่ และส่งต่อธุรกิจครอบครัวจากรุ่นหนึ่งสู่อีกรุ่นหนึ่งได้ในระยะยาว รวมทั้งการสร้างตัวแบบธุรกิจเคมีแบบครอบครัวไทยที่ประสบความสำเร็จในการถ่ายโอนธุรกิจเคมีแบบครอบครัวในประเทศไทย เพื่อที่จะสามารถเป็นแนวทางในการวางแผนด้านการถ่ายโอนธุรกิจครอบครัวให้กับบริษัทนั้นๆ และสามารถนำไปปรับใช้กับองค์การอื่นได้      This research aimed to study factors influenced the transfer of family chemical business in Thailand. Family business role was very important to global economy. It was also the primary mechanism to drive the economies of all countries around the world. The family business has been passed down from generation to generation, according to the initial expansion phase of life, business growth and downturn. The success in managing the Thai family business inherited from one generation to another. There are ongoing developments in the field of investment management and business scope. However, the studied of key business success factors and family business model have not been studied within the context of family businesses in Thailand. Thus, this research aimed to: 1. study the factors that affected the successful transfer of a family chemical business in Thailand, 2. study the factors that affected the successful transfer of a chemical family business in Thailand, and 3. build up the family chemical business model of Thailand. The study used a qualitative method. The population was a group of executives at a family owned chemical business, a family member who was prepared for the planning and implementation of business transfers. This research conducted key informant of 21 companies from 107 companies in the Thailand chemical business association members with no informal interview, coupled with the participation observation, the in-depth Interview and the life history collection was a technique for collecting data from the interview.      The study found that the main factors influenced the successful transfer of business had eight important factors as follow: 1. strategic management of the family business, 2. preparation level of the successor, 3. perceived mutual acceptance of individual roles, 4. perceived of trust in successor’s abilities, 5. perceived family harmony, 6. leadership of the family business, 7. Cultural factors in family businesses and 8.competitive advantages in family business. In term of factors affected the successful transfer of a family business, the most important factor was strategic management of the family business. The second important factor was the preparation level of the successor. The third factor was perceived mutual acceptance of individual roles. The fourth affecting factors were the perceived of trust in successor’s abilities, the perceived family harmony and leadership of the family business in the same order. The fifth order factors were cultural in the family businesses. The sixth and the last important factor ranked was the competitive advantages of family businesses. This research was focused on the factors that affecting the successful transfer of family chemical business in Thailand, Where the searched factors can explain how to transfer the family chemical business to successful, sustainability, and forward the family chemical business from generation to generation in the long term. The creation business model of family chemical business succeeded in transfer to company that can be adapted to other organizations of family business in Thailand.
Keywords: ธุรกิจครอบครัว การถ่ายโอน/สืบทอดธุรกิจ ปัจจัยแห่งความสำเร็จ; Family Business, Succession Transfer, Key Success Factors